Nên chọn bép đơn hay bép kép khi sử dụng máy cắt laser?

Hướng đi của luồng khí, độ tập trung của tia laser và chất lượng mạch cắt phụ thuộc phần lớn vào bép cắt của máy cắt laser. Đây là lý do xưởng cần chọn bép cắt dựa theo độ dày phôi, vật liệu và loại khí cắt. Bài viết dưới đây phân tích rõ ưu nhược điểm từng loại bép, giúp xưởng chọn đúng cho từng đơn hàng thực tế.

1. Tổng quan về bép cắt trên máy cắt laser

1.1. Vai trò của bép cắt

Bép cắt là bộ phận nằm ở đầu cắt, có nhiệm vụ dẫn khí hỗ trợ xuống đúng vùng tia laser đang gia công. Luồng khí này giúp thổi vật liệu nóng chảy ra khỏi rãnh cắt, đồng thời ảnh hưởng trực tiếp đến bavia, cháy cạnh và độ sạch của mạch cắt. Vì vậy, khi dùng máy cắt laser, chọn sai bép có thể làm đường cắt xấu dù công suất và tốc độ đã chỉnh khá kỹ.

Trên thị trường có nhiều kiểu bép cho máy cắt laser như bép đơn, bép kép, bép cao tốc hoặc một số loại bép dùng cho chế độ cắt đặc thù. Tuy nhiên, với phần lớn xưởng cắt inox, thép carbon, nhôm, đồng hoặc thép tấm thông dụng, việc phân biệt đúng bép đơn và bép kép vẫn là phần cần nắm trước tiên. 

1.2. Bép đơn

Bép đơn có cấu tạo đơn giản, thường được dùng khi cần luồng khí tập trung và mép cắt sạch. Riêng khi dùng máy cắt laser nhôm hoặc máy cắt laser đồng, xưởng nên test thử trên phôi thật trước vì hai loại vật liệu này khá kén áp suất, tiêu điểm và chất lượng bép.

1.3. Bép kép

Bép kép có cấu tạo hai lớp, giúp luồng khí hỗ trợ của máy cắt laser thổi ra đều và ổn định hơn. Loại bép này thường được dùng với khí oxy để cắt thép carbon hoặc phôi dày. Đặc biệt với các đơn cắt thép tấm bằng oxy, bép kép thường là lựa chọn đáng cân nhắc vì hỗ trợ đẩy xỉ tốt hơn và giúp mạch cắt ổn định hơn.

2. Cách chọn bép cắt phù hợp khi dùng máy cắt laser

Bép đơn và bép kép khác nhau chủ yếu ở cách dẫn khí, loại khí cắt thường dùng và nhóm vật liệu phù hợp. Xưởng không nên chọn theo cảm tính, vì chọn sai bép có thể làm đường cắt xấu, hao khí hoặc phải chỉnh thông số liên tục. Bảng dưới đây giúp nhìn nhanh điểm khác nhau giữa hai loại bép khi dùng máy cắt laser.

Bảng so sánh bép đơn và bép kép khi dùng máy cắt laser

Xưởng nên cắt thử trên phôi mẫu trước khi chạy hàng loạt, vì chỉ cần thay đổi độ dày, loại khí hay yêu cầu mạch cắt thì lựa chọn bép cũng có thể thay đổi. Test kỹ bước này giúp máy cắt laser chạy mượt ngay từ đầu, không lo bị lỗi hay hỏng mép cắt.

3. Ứng dụng của bép đơn và bép kép khi dùng máy cắt laser

Bép đơn thường được dùng cho các đơn hàng cần mép cắt sạch, bề mặt gọn và ít ám màu. Nhóm này hay gặp trong gia công inox trang trí, chi tiết nội thất kim loại, bảng hiệu, chữ nổi hoặc các đơn máy cắt laser inox dày cần bề mặt đẹp. Với các đơn cắt vật liệu mỏng, xưởng nên test bép đơn trước để kiểm tra độ mịn của mạch cắt và độ ổn định của bề mặt.

Bép kép thường được dùng trong các đơn cắt thép carbon, thép tấm hoặc chi tiết cơ khí cần kiểm soát xỉ tốt hơn. Khi dùng máy cắt laser thép tấm, loại bép này phù hợp với những sản phẩm như khung máy, bản mã, chi tiết kết cấu hoặc phôi dày cần lực thổi ổn định. Xưởng vẫn nên đối chiếu độ dày phôi và yêu cầu mạch cắt trước khi chốt bép, tránh dùng một loại bép cố định cho mọi đơn hàng.

4. Lưu ý trước khi chọn bép cắt cho máy cắt laser

Trước khi chốt bép đơn hay bép kép, xưởng nên kiểm tra thêm vài yếu tố liên quan đến phôi, khí cắt và tình trạng bép. Chọn đúng loại bép nhưng bỏ qua các điểm dưới đây thì máy cắt laser vẫn có thể bị bavia, cháy cạnh hoặc đường cắt không đều.

• Chọn phi bép theo độ dày phôi, không dùng một kích thước cố định cho mọi đơn hàng.

• Kiểm tra độ đồng tâm sau khi thay bép để tia laser đi đúng giữa lỗ bép.

• Không dùng bép đã méo, mòn, bám xỉ hoặc có dấu hiệu làm chất lượng cắt giảm.

• Xưởng có thể tham khảo đơn vị có kinh nghiệm về máy cắt laser như JDGF để được tư vấn loại bép cắt phù hợp theo vật liệu, khí cắt và độ dày thực tế.

Việc lựa chọn bép đơn hay bép kép phụ thuộc phần lớn vào vật liệu, khí cắt, độ dày phôi và yêu cầu thành phẩm của từng đơn hàng. Do đó, xưởng luôn phải đối chiếu kỹ độ dày vật liệu và nguồn khí hỗ trợ trước khi lựa chọn bép cắt. Để được hỗ trợ chuyên sâu hơn về các dòng máy cắt laser và giải pháp gia công đồng bộ, xưởng có thể tham khảo trực tiếp tại JDGF.